واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )

712

تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )

آن سرخس و طوس را به متصرفات خود ملحق نمود . مورخان دربارهء وقايع سالهاى بعد سخنى نمىگويند و حال آنكه بنا به تواريخ برخى از اسناد ، مجموعهء مكاتبات سياسى دولت خوارزم با بعضى اميران آن زمان ، كه بدست ما رسيده ، مربوط به آن سالها مىباشد . اما در اينكه تواريخ مزبور عارى از خطاست . . . خود از آنجا پيداست كه در پاره‌اى از اسناد نام طغان شاه ذكر شده و بطورى كه بعد خواهيم ديد ، وى چند سال پس از آن در گذشته بوده . طغان شاه در آن زمان از طرف تكش و همچون تابع وى شهر نسا را در تصرف داشت « 1 » . از مندرجات اسناد پيداست كه هم در آغاز سال 577 هجرى / 82 - 1181 ميلادى « 2 » امير همام الدين به سمت رسول سلطان غور براى مذاكره در امور خراسان وارد خوارزم شد . و خوارزمشاه وعده داد كه در بهار سال ديگر با لشكر به خراسان رود و با غياث الدين ديدار نمايد . همام الدين در ماه رمضان ( ژانويه 1182 ميلادى ) « 3 » مرخص شد و تكش رسول خويش را كه فخر الدين نام داشت همراه او روان ساخت .

--> - ( II ، 21 ) - 26 ذو الحجه 576 هجرى ؛ در نسخهء خطى GPB ، IV ، 2 ، 34 ، اشتباها 23 ذو الحجه نوشته شده است . ( 1 ) - « متون » ، ص 74 ( بغدادى ، « كتاب التوسل » ؛ ( چاپ بهمنيار ، 38 - 30 ) ) . ( 2 ) - طبق نوشتهء بغدادى ( « كتاب التوسل » ، نسخهء خطى ليدن ، شمارهء 285 ، ورق 26 ) در ماه شعبان بوده . سال ذكر نشده ولى از مطالب بعدى پيداست كه سال 577 هجرى / 82 - 1181 ميلادى در نظر است . ( 3 ) - در ماه رمضان .